Odrzucenie spadku

patrycja_fix_003558047d.webp
Patrycja Łagocka
testamentfot-shutterstock-12620557.jpg
Opublikowano

Gdy bliski pozostawił po sobie spadek, o którym nic nie wiemy lub mamy podejrzenia, że spadkodawca miał długi, pojawia się pytanie, czy powinniśmy odrzucić spadek. Poniżej chcielibyśmy wyjaśnić Państwu na czym polega odrzucenie spadku, w jaki sposób można tego dokonać, jakie są skutki takiej czynności oraz z jakimi kosztami należy się liczyć.

Zgodnie z art. 925 kodeksu cywilnego, spadkobierca nabywa spadek z chwilą śmierci spadkodawcy, jednak spadkobierca może spadek przyjąć lub go odrzucić. Oznacza to, iż spadkobiercą stajemy się wraz z chwilą śmierci spadkodawcy. 

 

Jak i gdzie złożyć oświadczenie?

Oświadczenie o odrzuceniu spadku można złożyć na dwa sposoby: u notariusza lub przed sądem rejonowym. Do złożenia takiego oświadczenia potrzebujemy odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy. Na chwilę sporządzania niniejszego artykułu, wysokość taksy notarialnej za złożenie oświadczenia to koszt 50 zł netto, do której należy doliczyć podatek VAT oraz koszty kilku wypisów aktu notarialnego. Natomiast opłata sądowa jest stała i wynosi 100 zł brutto (art. 49 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). W przypadku wyboru drogi sądowej, oświadczenie należy złożyć w sądzie rejonowym, właściwym dla miejsca zamieszkania lub pobytu osoby składającej takie oświadczenie. 

Termin na złożenie takiego oświadczenia wynosi sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania (art. 1015 § 1 kc). Zazwyczaj będziemy liczyć ten termin od daty śmierci spadkodawcy. W praktyce termin ten może rozpocząć swój bieg z datą późniejszą, natomiast należy liczyć się z tym, że trzeba będzie tę okoliczność przed sądem udowodnić.

 

Skutki odrzucenia spadku

Odrzucenie spadku, zarówno przed notariuszem, jak i przed sądem, jest ostateczne i odnosi się do całego spadku – nie możemy odrzucić tylko długów, a przyjąć aktywów. W momencie złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, spadkobierca zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył spadku. 

Odrzuć spadek możemy będąc zarówno spadkobiercą testamentowym (czyli powołani do spadku z testamentu), jak i spadkobiercą ustawowym. Natomiast należy pamiętać, że na miejsce spadkobiercy, który odrzucił testament, automatycznie wchodzą dalsi spadkobiercy zgodnie z ustawą. 

 

Odrzucenie spadku w imieniu małoletnich dzieci

Jeżeli spadkobierca posiada dzieci, musi pamiętać o tym, aby dzieci również odrzuciły spadek, albowiem prawo do dziedziczenia przechodzi automatycznie na dzieci. Jeżeli dzieci są pełnoletnie, to same mogą złożyć oświadczenie. Natomiast w przypadku gdy dzieci są małoletnie, na odrzucenie spadku w imieniu małoletnich dzieci konieczna jest zgoda Sądu rodzinnego. W takim przypadku rodzic musi złożyć do właściwego sądu rodzinnego wniosek o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka (koszt złożenia takiego wniosku do sądu to obecnie kwota 100 zł). Dopiero po otrzymaniu prawomocnego postanowienia sądu wyrażającego zgodę na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego, rodzic może złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego dziecka. Do złożenia oświadczenia, oprócz postanowienia sądu oraz odpisu skróconego aktu zgonu spadkodawcy, rodzic potrzebować będzie jeszcze odpis skrócony aktu urodzenia dziecka. Termin na odrzucenie spadku w imieniu małoletnich dzieci wynosi również sześć miesięcy, jednakże okres od złożenia wniosku do sądu do otrzymania prawomocnego postanowienia, nie wlicza się w ten termin. Po złożeniu takiego oświadczenia, do kręgu spadkobierców wejdą kolejne osoby powołane zgodnie z ustawą.

 

W przypadku pytań Kancelaria Prawna i Mediacyjna SALUS pozostaje do Państwa dyspozycji w Gdyni, Redzie i Władysławowie, tel. 883 696 055, kontakt@prawo-mediacje.pl